Mavzu
title: "Tarmoqlararo ekran va filtrlash (2-qism): Windows Defender Firewall va iptables da qoidalar yaratish" description: "netsh advfirewall, profillar, iptables zanjirlari INPUT/OUTPUT/FORWARD, qoida tartibi, default-deny" dars: 1 hafta: 6 sinf: 10-sinf-cyber
Dars xulosasi
- Windows Firewall da 3 profil bor: Domain, Private, Public.
netsh advfirewallbilan holat va qoidalar boshqariladi.- iptables da 3 zanjir bor: INPUT, OUTPUT, FORWARD.
-Aqo'shadi,-Iboshiga qo'yadi,-Do'chiradi,-Lko'rsatadi.- Birinchi mos qoida ishlaydi: tartib muhim.
-P INPUT DROPdan oldin SSH ga ruxsat bering.
Qo'shimcha ma'lumot
Profil
Windows qoidani tarmoq turiga qarab qo'llaydi: Public eng qattiq.
conntrack
ESTABLISHED,RELATED mavjud ulanishlarga javoblarni o'tkazadi.
REJECT
DROP dan farqli, yuboruvchiga rad xabarini qaytaradi.
ufw
Ubuntu da iptables ustidagi oddiy qobiq.
Atamalar lug'ati
| Atama | Ma'nosi |
|---|---|
| Profil | Windows tarmoq rejimi |
| netsh | Windows tarmoq buyrug'i |
| iptables | Linux paket filtri |
| Zanjir | Qoidalar ro'yxati |
| ACCEPT | Ruxsat berish |
| DROP | Jimgina tashlash |
| Policy | Standart qoida |
| Loopback | Kompyuterning o'zi bilan aloqa |
Bilasizmi?
- Windows Firewall qoidalari tarmoq profiliga qarab avtomatik almashadi.
- iptables o'rniga yangi Linux versiyalarida
nftablesham ishlatiladi, mantiq o'xshash. - Ubuntu da oddiyroq vosita bor:
ufw allow 22/tcp.
Topshiriqlar
1. Profillar oson
Windows Firewall profillarini sanang.
Kutiladigan natija: Domain, Private, Public.
2. Zanjirlar oson
iptables ning 3 zanjirini va vazifasini yozing.
Kutiladigan natija: INPUT, OUTPUT, FORWARD.
3. ALLOW/BLOCK oson
netsh da ruxsat va taqiq qiymatlari qanday yoziladi?
Kutiladigan natija: action=allow, action=block.
4. -A va -I oson
-A va -I farqini yozing.
Kutiladigan natija: -A oxiriga, -I boshiga.
5. Qoida o'qish o'rta
iptables -A INPUT -p tcp --dport 443 -j ACCEPT nimani bildiradi?
Kutiladigan natija: Kiruvchi 443 (HTTPS) ga ruxsat.
6. DROP yoki REJECT o'rta
DROP va REJECT ning farqini yozing.
Kutiladigan natija: DROP jim, REJECT rad javobi bilan.
7. Windows qoidasi o'rta
3389 portiga kiruvchi TCP ni taqiqlovchi netsh qoidasini yozing.
Kutiladigan natija: netsh advfirewall firewall add rule name="BlockRDP" dir=in action=block protocol=TCP localport=3389
8. Tartib o'rta
Qoidalar tartibi nega muhim? Misol keltiring.
Kutiladigan natija: Birinchi mos qoida ishlaydi; umumiy DROP birinchi bo'lsa ACCEPT ishlamaydi.
9. Default-deny qiyin
Veb-server uchun (22, 80, 443) to'liq iptables qoidalarini yozing.
Kutiladigan natija: Loopback, ESTABLISHED, 22, 80, 443 ACCEPT; oxirida -P INPUT DROP.
10. O'zini bloklash qiyin
Nega SSH ga ruxsatsiz -P INPUT DROP xavfli?
Kutiladigan natija: Joriy ulanish uziladi, serverga qayta kira olmaysiz.
11. Qoidani tekshirish qiyin
Qoida ishlayotganini qanday tekshirasiz (Windows va Linux)?
Kutiladigan natija: show rule / iptables -L -n -v va brauzer yoki ping bilan sinov.
12. Hisobot bonus
Laboratoriyada 1 ta qoida yaratib, sinab, hisobot yozing.
Kutiladigan natija: Qoida nomi, port, profil, natija.
O'zingizni tekshiring
- Windows Firewall profillari?
- iptables zanjirlari?
DROPvaREJECTfarqi?- Qoida tartibi nega muhim?
-P INPUT DROPdan oldin nima kerak?- Qoida qanday saqlanadi?
Uyga vazifa
Firewall qoidasini yarating va sinang (laboratoriyada). To'liq shart: uyga-vazifa.md.
