Dars xulosasi

• Real qurilma afzalligi: Emulyatorga qaraganda ancha tez ishlaydi, kompyuter xotirasini tejaydi va barcha sensorlar (kamera, GPS, akselerometr) haqiqiy ishlaydi.
• Developer Options (Dasturchi sozlamalari): Sozlamalar → About Phone → Build Number ustiga ketma-ket 7 marta bosish orqali ochiladi.
• USB Debugging (USB orqali nosozliklarni tuzatish): Android Studio kompyuterdan telefonga ilovani to'g'ridan-to'g'ri o'rnatishi va boshqarishi uchun kerak.
• ADB (Android Debug Bridge): Kompyuter va telefon o'rtasidagi ko'prik vazifasini bajaruvchi buyruqlar satri vositasi (Client, Server, Daemon).
• Logcat: Android operatsion tizimi va ilovalar xabarlarini, xatolarini real vaqtda ko'rsatuvchi oyna.
• Log darajalari:
  • Log.v() — Verbose (barcha mayda xabarlar)
  • Log.d() — Debug (dasturchi sinov xabarlari)
  • Log.i() — Info (axborot)
  • Log.w() — Warn (ogohlantirish)
  • Log.e() — Error (xatolik)

Qo'shimcha ma'lumot

Nega "Build number" 7 marta bosiladi?

Google bu menyuni oddiy foydalanuvchilar bilmasdan telefon tizim sozlamalarini buzib qo'ymasliklari uchun yashirib qo'ygan. Faqat haqiqiy dasturchi yoki qiziquvchigina bu usulni bilib, tizimni ochadi.

ADB simsiz (Wi-Fi orqali) ishlashi mumkinmi?

Ha! Android 11 va undan yuqori versiyalarda Android Studio'da Pair Devices Using Wi-Fi (QR-kod orqali) funksiyasi mavjud. Bu orqali kabel ulamasdan ham bir xil Wi-Fi tarmog'ida ilovani ishga tushirish mumkin.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
Developer Options	Dasturchilar uchun yashirin tizim sozlamalari menyusi
USB Debugging	USB kabeli orqali ilovalarni boshqarish va testlash ruxsati
ADB	Android Debug Bridge — Android boshqaruv ko'prigi
Logcat	Tizim voqealari va xatolar jurnali oynasi
Crash	Dasturning kutilmagan xatolik tufayli to'xtab qolishi (qulashi)
RSA Key	Kompyuter va telefon o'rtasidagi xavfsiz ulanish raqamli kaliti

Bilasizmi?

• Google Play do'koniga yuklanadigan barcha ilovalar nashrdan oldin yuzlab real qurilmalardan iborat maxsus "Firebase Test Lab" robot-fermalarida avtomatik sinovdan o'tkaziladi.
• Logcat har bir soniyada minglab tizim xabarlarini chiqaradi. Kerakli xabarni topish uchun tag:MY_TAG yoki package:mine filtrlari qo'llaniladi.

Topshiriqlar

1. Dasturchi rejimini yoqish oson

Telefoningizda Sozlamalar → Telefon haqida → Build Number ustiga 7 marta bosing.

Kutiladigan natija: «Siz endi dasturchisiz!» xabari chiqadi va sozlamalarda Developer Options bo'limi paydo bo'ladi.

2. USB Debugging oson

Developer Options ichida USB Debugging ni yoqing, telefonni kabel bilan ulang va RSA oynasida Always allow ni belgilang.

Kutiladigan natija: kompyuter telefonga ruxsat oldi, oyna qayta chiqmaydi.

3. adb devices oson

Android Studio Terminal oynasida adb devices buyrug'ini tering.

Kutiladigan natija: ro'yxatda qurilma kodi va yonida device so'zi (unauthorized emas).

4. Telefonda ishga tushirish oson

Yuqori paneldagi qurilmalar ro'yxatidan emulyator o'rniga telefoningizni tanlab, Run tugmasini bosing.

Kutiladigan natija: ilova telefon ekranida ochiladi.

5. Birinchi log xabari o'rta

MainActivity.kt dagi onCreate ichiga Log.d("MENING_ILOVAM", "Salom, bu mening birinchi log xabarim!") qatorini qo'shing va import android.util.Log ni unutmang.

Kutiladigan natija: ilova ishga tushganda Logcat'da shu xabar chiqadi.

6. Logcat filtri o'rta

Logcat qidiruv satriga tag:MENING_ILOVAM yozing. Keyin level:error filtrini sinab ko'ring.

Kutiladigan natija: birinchi filtrda faqat sizning xabaringiz, ikkinchisida faqat xatolar qoladi.

7. Log darajalari o'rta

Bir vaqtda Log.v, Log.d, Log.i, Log.w, Log.e xabarlarini yuboring va Logcat'da qanday ko'rinishini kuzating.

Kutiladigan natija: 5 ta xabar; har darajaning harfi (V, D, I, W, E) va rangi farq qiladi. Jadvalga yozing.

8. Qaysi daraja? o'rta

Har vaziyatga mos darajani tanlang: a) tugma bosildi (tekshirish uchun); b) internet sekin, lekin ilova ishlayapti; c) server javob bermadi va ilova yopildi; d) foydalanuvchi profili yuklandi.

Kutiladigan natija: 4 ta javob va har biriga bitta jumla sabab.

9. Crash tahlili qiyin

Kodga ataylab xato yozing (val a = 5 / 0) va ilovani ishga tushiring. Logcat'dagi qizil xabardan xato turi, fayl nomi va qator raqamini toping.

Kutiladigan natija: ArithmeticException va xato bo'lgan MainActivity.kt qatori aniqlangan.

10. Emulyator yoki real qurilma? qiyin

Uchta vaziyatda nima tanlaysiz: a) GPS orqali yo'l chizish; b) kompyuter juda kuchsiz; c) 5 xil ekran o'lchamida tez ko'rish. Har birini asoslang.

Kutiladigan natija: jadval: vaziyat, tanlov (emulyator / real qurilma), sabab.

11. ADB qismlari qiyin

ADB ning 3 qismini (Client, Server, Daemon) sxema qilib chizing: qaysi biri kompyuterda, qaysi biri telefonda ishlaydi va buyruq qanday yo'l bosadi?

Kutiladigan natija: strelkali sxema: terminal → server (kompyuter) → adbd (telefon).

12. Ekran o'lchami logda bonus

resources.displayMetrics yordamida telefon ekranining kengligi va balandligini pikselda oling va Log.i("EKRAN", "Kenglik: $w, Balandlik: $h") ko'rinishida chiqaring.

Kutiladigan natija: Logcat'da telefoningizning haqiqiy ekran o'lchamlari.

O'zingizni tekshiring

1. Nega ilovani real qurilmada ham sinash kerak? 3 ta sabab ayting.
2. Developer Options qanday yoqiladi?
3. ADB qanday 3 qismdan iborat?
4. adb devices natijasida unauthorized chiqsa nima qilasiz?
5. Logcat nima?
6. Log darajalarini quyidan yuqoriga sanang.

Uyga vazifa

Telefoningizda USB Debugging ni yoqing, adb devices natijasi va Logcat'dagi Log.i("UY_IShI", ...) xabarining skrinshotini oling (20–30 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.