Dars xulosasi

• Aggregatsiya ko'p qatorni bitta qiymatga jamlaydi.
• COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX — asosiy funksiyalar.
• COUNT(*) barcha qatorni, COUNT(ustun) NULL bo'lmaganlarni sanaydi.
• SUM, AVG, MIN, MAX NULL ni o'tkazib yuboradi.
• INT ustunida AVG uchun CAST AS DECIMAL ishlating.
• AS bilan natija ustuniga nom bering.

Qo'shimcha ma'lumot

COUNT(DISTINCT)

Takrorlanmas qiymatlar sonini sanaydi; 19-darsda o'rganiladi.

ISNULL / COALESCE

NULL ni boshqa qiymatga almashtirib, aggregatsiyaga kiritish mumkin.

Ish tezligi

Katta jadvalda aggregatsiya indeks yordamida tezlashadi.

SUM(Narx * Soni)

Funksiya ichida ifoda yozish mumkin.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
Aggregatsiya	Qatorlarni jamlash
COUNT	Sanash
SUM	Yig'indi
AVG	O'rtacha
MIN	Eng kichik
MAX	Eng katta
Alias	AS bilan berilgan nom
NULL	Noma'lum qiymat

Bilasizmi?

• COUNT_BIG funksiyasi 2 mlrd dan ko'p qatorni sanash uchun mo'ljallangan.
• Ko'pgina BI vositalari (Power BI, Tableau) hisobotdagi «jami» va «o'rtacha» ni aynan shu SQL funksiyalari orqali yoki ularga o'xshash mantiq bilan hisoblaydi.
• STRING_AGG funksiyasi matnlarni bitta qatorga yig'adi (SQL Server 2017+).

Topshiriqlar

1. Mahsulotlar soni oson

Mahsulotlar jadvalidagi qatorlar sonini toping.

Kutiladigan natija: 6

2. Jami dona oson

Ombordagi jami dona (Soni yig'indisi) nechta?

Kutiladigan natija: 68

3. Eng arzon narx oson

Eng arzon mahsulot narxini toping.

Kutiladigan natija: 80 000

4. Eng qimmat narx oson

Eng qimmat mahsulot narxini toping.

Kutiladigan natija: 7 500 000

5. O'rtacha narx o'rta

Mahsulotlar bo'yicha o'rtacha narxni AS bilan chiqaring.

Kutiladigan natija: ≈ 2 158 333,33

6. Aksessuarlar o'rta

Aksessuar toifasidagi mahsulotlar sonini toping.

Kutiladigan natija: 3

7. Samarqand sotuvlari o'rta

Samarqanddagi sotuvlar yig'indisini hisoblang.

Kutiladigan natija: 9 640 000

8. Sanalar oralig'i o'rta

Sotuvlar dagi birinchi va oxirgi sanani toping.

Kutiladigan natija: 2024-03-01 va 2024-03-05

9. COUNT farqi qiyin

COUNT(*) va COUNT(Chegirma) ni bitta so'rovda chiqaring va farqini tushuntiring.

Kutiladigan natija: 10 va 5

10. Chegirma o'rtachasi qiyin

NULL ni o'tkazib va 0 deb hisoblab ikki xil o'rtachani toping.

Kutiladigan natija: 111 600 va 55 800

11. To'g'ri o'rtacha qiyin

O'rtacha miqdorni (Miqdor) kasr bilan chiqaring.

Kutiladigan natija: 1.200000

12. Mini hisobot bonus

Bitta so'rovda: sotuvlar soni, jami, o'rtacha, eng katta chek.

Kutiladigan natija: 10; 18 380 000; 1 838 000; 7 500 000

O'zingizni tekshiring

1. Aggregatsiya nima?
2. COUNT(*) va COUNT(ustun) farqi?
3. NULL aggregatsiyada nima bo'ladi?
4. INT da AVG nega butun chiqadi?
5. WHERE aggregatsiyadan oldinmi yoki keyinmi?
6. AS nima uchun kerak?

Uyga vazifa

Mahsulotlar va Sotuvlar bo'yicha 6 ta aggregatsiya so'rovi yozing (30–40 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.