Skip to content
5-hafta · 14-dars

Liderlik, mas'uliyat va vaqtni boshqarish

Lider bo'lish uchun jamoa kerak emas: o'z ishingizga egalik qilish va vaqtni boshqarishdan boshlanadi. Bugun mas'uliyat, ustuvorlik va fokusni mashq qilamiz.

Dars xulosasi ​

  • Liderlik — lavozim emas, ta'sir doirasi va mas'uliyat; yo'nalish, resurs va standartlarni ta'minlaydi.
  • Uslublar: avtoritar (inqiroz), demokratik (muhokama), situatsion (yetuk jamoa).
  • Delegatsiya: natija, cheklov, resurs, erkinlik hududi, checkpoint.
  • Mas'uliyat: ownership, erta signal (fakt, sabab, taklif, deadline), post-mortem, DoD.
  • Vaqt: SMART maqsad, Eisenhower matritsasi, timeboxing, WIP limiti.
  • Haftada 3 ta katta tosh; kalendar 60–70%; kun yakunida 3 yutuq, 1 to'siq, ertangi 1 ish.

Qo'shimcha ma'lumot ​

Ma'no, o'sish, avtonomiya ​

Motivatsiya uchligi: vazifa nima uchun kerak, undan nimani o'rganasiz, qayerda mustaqil qaror qilasiz.

Etik qarorlar ​

Har qaror ostida «qiymatni kim oladi, riskni kim ko'taradi?» degan savol turadi. Deadline uchun juniorni tunda ishlashga majburlash uzoq muddatda jamoani yemiradi.

OKR va KPI ​

Maqsadlar o'lchovli natija bilan qo'yiladi: Objective (nima) va Key Results (qanday o'lchanadi). KPI shaxsni hukm qilish uchun emas, jarayonni yaxshilash uchun.

«Yo'q» deyish ​

Maqsadga mos kelmaydigan so'rovni muloyim rad etish yoki muddatini qayta kelishish: professional yondashuv.

Atamalar lug'ati ​

AtamaMa'nosi
OwnershipNatijaga egalik qilish
HisobdorlikFaktlar bilan javob berish
DelegatsiyaIshni aniq shartlar bilan topshirish
SMARTMaqsad mezonlari
EisenhowerMuhim/shoshilinch matritsasi
TimeboxingVazifaga vaqt chegarasi
PomodoroIsh + tanaffus sikli
WIPOchiq ishlar soni
DoDDefinition of Done
Post-mortemXatodan o'rganish tahlili

Bilasizmi? ​

  • Qo'llanmaga ko'ra, kontekst almashinuvi juda qimmat: bir vaqtda bir nechta vazifa samaradorlikni keskin pasaytiradi.
  • Pareto 80/20: natijaning katta qismi ko'pincha kichik sabab bilan bog'liq; profiling shu «tiqin» ni topadi.
  • Burnout profilaktikasi vaqt boshqaruvining qismi: uyqu, dam olish va ish-hayot chegarasi.

Topshiriqlar ​

1. Liderlik uslublari oson ​

Uch liderlik uslubini va qachon qo'llanishini yozing.

Kutiladigan natija: Avtoritar, demokratik, situatsion.

2. Delegatsiya qismlari oson ​

Delegatsiyaning 5 qismini sanang.

Kutiladigan natija: Natija, cheklov, resurs, erkinlik, checkpoint.

3. Erta signal oson ​

Erta signalning 4 qismini yozing.

Kutiladigan natija: Fakt, sabab, taklif, deadline.

4. SMART oson ​

SMART ning har harfini 1 so'z bilan yozing.

Kutiladigan natija: Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound.

5. SMART qiling o'rta ​

«Saytni tezlashtiramiz» ni SMART qiling.

Kutiladigan natija: Raqam va muddat bor.

6. Eisenhower o'rta ​

5 ta vazifani 4 kvadrantga joylang.

Kutiladigan natija: Sabab bilan joylashtirilgan.

7. DoD o'rta ​

O'z loyihangiz uchun 4 bandli Definition of Done yozing.

Kutiladigan natija: Kod, test, hujjat, monitoring.

8. Post-mortem o'rta ​

Bitta xato uchun 3 savolli post-mortem yozing.

Kutiladigan natija: Aybsiz tahlil.

9. Delegatsiya xabari qiyin ​

Bitta vazifa uchun to'liq delegatsiya xabarini yozing.

Kutiladigan natija: 5 qismli xabar.

10. Haftalik reja qiyin ​

3 ta katta tosh va fokus bloklar bilan haftalik reja tuzing.

Kutiladigan natija: Kalendar 60–70%.

11. Erta signal yozing qiyin ​

Vazifa kechikayotgani haqida erta signal yozing.

Kutiladigan natija: Raqam, sabab, reja, muddat.

12. OKR bonus ​

Bitta Objective va 2 ta Key Result yozing.

Kutiladigan natija: O'lchovli natijalar.

O'zingizni tekshiring ​

  1. Liderlik nima?
  2. Uch uslub?
  3. Delegatsiya tarkibi?
  4. Erta signal qismlari?
  5. SMART nima?
  6. Eisenhower matritsasi 4 kvadranti?

Uyga vazifa ​

Delegatsiya xabari va haftalik rejani yozing (25 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.