Mavzu
Sinf: 10-sinf
Yo'nalish: Advanced UX/UI dizayn va Advanced Front-end
Hafta: 2-hafta, 3-dars
Darsning qisqacha mazmuni
Ushbu darsda biz raqamli mahsulot talablarini ifodalashning xalqaro Agile standarti — User Story (Foydalanuvchi hikoyasi), batafsil hayotiy vaziyatlarni tasvirlovchi User Scenario (Foydalanuvchi ssenariysi) hamda butun tajriba xaritasini chizuvchi User Journey Map (Foydalanuvchi sayohati xaritasi) bilan tanishamiz. Siz standart hikoya shablonini, katta Epiklarni bo'lish qoidalarini, Qabul mezonlarini (Acceptance Criteria) va foydalanuvchining his-tuyg'ulari grafigini tuzishni o'rganasiz.
Asosiy tushunchalar va atamalar
| Atama | Inglizcha | Tavsif |
|---|---|---|
| User Story | User Story | Foydalanuvchi nuqtayi nazaridan yozilgan qisqa va aniq talab ("As a..., I want..., so that...") |
| Epik | Epic | Bitta sprintga sig'maydigan, bir nechta kichik hikoyalarga bo'linuvchi yirik funksionallik |
| Acceptance Criteria | Acceptance Criteria | Hikoya to'liq va to'g'ri bajarilgan deb hisoblanishi uchun zarur bo'lgan shartlar ro'yxati |
| User Scenario | User Scenario | Foydalanuvchining mahsulot bilan muloqotini hikoya (kontekst) tarzida yorituvchi tavsif |
| Use Case | Use Case | Tizim muayyan natijaga erishish uchun bajaradigan texnik amallari ketma-ketligi |
| User Journey Map | User Journey Map (UJM) | Foydalanuvchining maqsad sari bosib o'tgan barcha bosqichlari va his-tuyg'ulari xaritasi |
| Touchpoint | Touchpoint | Foydalanuvchi mahsulot yoki xizmat bilan to'qnashadigan har qanday aloqa nuqtasi |
Nazariy xulosa
1. User Story standart formulasi
$$\text{"[Foydalanuvchi roli] sifatida, men [biror amalni] xohlayman, shunda [aniq foyda] olaman."}$$
- Rol: Kim? (O'quvchi, xaridor, haydovchi).
- Harakat: Nima qilmoqchi? (Filtrlamoqchi, yuklab olmoqchi).
- Qiymat/Foyda: Nima uchun kerak? (Vaqtni tejash, adashmaslik).
2. Uch vosita farqi
- User Story: "Nima kerak va nima uchun?" (Agile talab).
- User Scenario: "Qanday vaziyatda va qanday kontekstda ishlatiladi?" (Hayotiy hikoya).
- Use Case: "Tizim qanday javob qaytaradi?" (Texnik qadamlar).
3. User Journey Map (UJM) ning 5 qatori
- Bosqichlar (Stages): Qidiruv -> Ko'rish -> Xarid -> Qabul qilish.
- Harakatlar (Actions): Bosqichda bajariladigan amallar.
- Tegish nuqtalari (Touchpoints): Sayt, mobil ilova, SMS, kuryer.
- Hissiy egri chiziq (Emotional curve): Tushkunlik va quvonch lahzalari.
- UX Imkoniyatlari (Opportunities): Muammoni bartaraf etuvchi dizayn yechimlari.
Mustaqil bajarish uchun topshiriqlar
1-topshiriq oson
Agile tizimidagi standart User Story formulasining 3 ta asosiy bo'lagini yozing va formulaga bitta hayotiy misol keltiring.
2-topshiriq oson
Epik (Epic) nima va nima sababdan dasturiy loyihalarda Epiklar mayda User Storylarga bo'linadi?
3-topshiriq oson
User Journey Map dagi "Touchpoint" (aloqa nuqtasi) tushunchasiga 3 ta misol keltiring (masalan, yetkazib berish xizmati uchun).
4-topshiriq o'rta
Quyidagi noto'g'ri (texnik) yozilgan talabni standart User Story formulasiga keltiring:"Ma'lumotlar bazasiga foydalanuvchilar manzilini saqlash jadvali qo'shilsin."
5-topshiriq o'rta
User Story va Use Case o'rtasidagi asosiy farqni 2 jumlada tushuntiring. Nima uchun Use Case ko'proq dasturchilar uchun kerak bo'ladi?
6-topshiriq o'rta
Quyidagi User Story uchun 3 ta aniq Qabul qilish mezonini (Acceptance Criteria) yozing:
"Onlayn o'quvchi sifatida, men dars videosining tezligini (0.5x, 1x, 1.5x, 2x) o'zgartirishni xohlayman, shunda mavzuni o'zlashtirish tezligimga moslasha olaman."
7-topshiriq o'rta
Nima uchun User Journey Map faqat "baxtli yo'l"ni (muammosiz ideal holatni) emas, balki foydalanuvchining hafsalasi pir bo'lgan salbiy nuqtalarini ham ko'rsatishi shart?
8-topshiriq qiyin
Onlayn taksi buyurtma qilish ilovasi uchun quyidagi Epikni 3 ta kichik User Storyga bo'ling:
Epik: "Yo'lovchi sifatida men taksi safari uchun to'liq to'lovni amalga oshira olaman."
9-topshiriq qiyin
Maktab kutubxonasidan kitob olish jarayoni uchun 4 bosqichli User Journey Map jadvalini tuzing:
- 1-bosqich: Kitob qidirish;
- 2-bosqich: Mavjudligini tekshirish;
- 3-bosqich: Band qilish (Reserve);
- 4-bosqich: Kitobni qabul qilish.
Har bir bosqich uchun foydalanuvchi harakati, his-tuyg'usi va UX yechimini ko'rsating.
10-topshiriq bonus
Figma yoki FigJamda elektron ta'lim platformasi uchun foydalanuvchining "Birinchi marta ro'yxatdan o'tish va test topshirish" jarayoni aks etgan to'liq vizual User Journey Map chizmasini tayyorlang (hissiyotlar grafigi bilan).