Dars xulosasi

• Fayl UploadFile = File(...) bilan qabul qilinadi (python-multipart kerak).
• Tur noto'g'ri bo'lsa 415, hajm katta bo'lsa 413.
• Mijoz bergan nomga ishonmang: uuid4 nomi ishlating.
• FileResponse faylni yuklab olish uchun qaytaradi.
• Path traversal dan resolve() va papka tekshiruvi himoya qiladi.
• Bazada fayl nomi saqlanadi, faylning o'zi emas.

Qo'shimcha ma'lumot

Form

Fayl bilan birga oddiy maydonlar Form(...) bilan yuboriladi.

StaticFiles

app.mount bilan ochiq statik fayllarni berish.

Magic bytes

Fayl boshidagi baytlar haqiqiy turni ko'rsatadi.

Chunk

Katta faylni bo'laklab o'qish.

Atamalar lug'ati

Atama	Ma'nosi
UploadFile	Yuklangan fayl obyekti
multipart	Fayl yuborish formati
content_type	Fayl turi
uuid4	Tasodifiy noyob nom
FileResponse	Fayl qaytaruvchi javob
413	Fayl katta
415	Tur mos emas
Path traversal	Papkadan chiqish hujumi

Bilasizmi?

• FastAPI UploadFile Starlette ning SpooledTemporaryFile ustiga qurilgan: kichik fayl xotirada, katta fayl diskda turadi.
• Katta fayllar ko'pincha to'g'ridan-to'g'ri bulutli saqlashga (S3 va boshqalar) yuklanadi.
• Rasmni qayta ishlash (siqish, o'lcham) uchun Pillow kutubxonasi ishlatiladi.

Topshiriqlar

1. Fayl qabul qilish oson

Fayl nomini qaytaruvchi endpoint yozing.

Kutiladigan natija: UploadFile = File(...).

2. Paket oson

Fayl yuklash uchun qaysi paket o'rnatiladi?

Kutiladigan natija: python-multipart.

3. Xato kodlari oson

413 va 415 ni tushuntiring.

Kutiladigan natija: Katta fayl; noto'g'ri tur.

4. Atributlar oson

UploadFile ning 2 atributini yozing.

Kutiladigan natija: filename, content_type.

5. Tur tekshiruvi o'rta

Faqat PDF ni qabul qiling.

Kutiladigan natija: application/pdf tekshiruvi.

6. Hajm o'rta

5 MB chegarasini qo'shing.

Kutiladigan natija: read(MAX+1) va 413.

7. Nom o'rta

Nega uuid4 nomi ishlatiladi?

Kutiladigan natija: Xavfsizlik va takrorlanmaslik.

8. Kengaytma o'rta

Ruxsat etilgan kengaytmalarni lug'at orqali tanlang.

Kutiladigan natija: ALLOWED.get(content_type).

9. Yuklab olish qiyin

/files/{name} ni xavfsiz yozing.

Kutiladigan natija: resolve() va papka tekshiruvi.

10. Hujum testi qiyin

../main.py nomi bilan so'rov yuboring va 404 ni tekshiring.

Kutiladigan natija: 404 qaytadi.

11. Egasi qiyin

Faqat fayl egasi yuklab olsin.

Kutiladigan natija: user.id == book.owner_id.

12. Bazaga bog'lash bonus

Book.cover maydonini qo'shib, migratsiya yarating.

Kutiladigan natija: Alembic migratsiya va endpoint.

O'zingizni tekshiring

1. Fayl uchun qaysi tur?
2. 413 va 415 farqi?
3. Nega filename ga ishonmaymiz?
4. Path traversal nima?
5. FileResponse nima?
6. Bazada nima saqlanadi?

Uyga vazifa

Book loyihasiga fayl yuklashni qo'shing (30–40 daqiqa). To'liq shart: uyga-vazifa.md.