Fan: Advanced Android dasturlash
Sinf: 10-sinf
Mavzu: ProGuard va R8 yordamida kodni optimallashtirish: Shrinking, Obfuscation, Optimization va Resource Shrinking

---

Darsning qisqacha mazmuni

Ilovani Google Play do'koniga chiqarishdan oldin uning hajmini kichraytirish va kodini xakerlardan himoyalash eng muhim bosqichlardan biridir. Android ekotizimida bu vazifani R8 (ProGuard) optimallashtirish tizimi bajaradi:

1. R8 ning ProGuard dan afzalligi:
   • ProGuard eski alohida vosita bo'lgan bo'lsa, R8 to'g'ridan-to'g'ri D8 (DEX kompilyatori) ichiga birlashtirilgan;
   • Build jarayonini 2–3 barobar tezlashtiradi va kamroq xotira talab qiladi.
2. Optimallashtirishning 4 ta asosiy bosqichi:
   • Code Shrinking (Tree Shaking): Ishlatilmagan ortiqcha klasslar, metodlar va o'zgaruvchilarni ilovadan butunlay o'chirib tashlaydi;
   • Resource Shrinking (shrinkResources true): Foydalanilmagan rasmlar, animatsiyalar va XML dizaynlarni tozalaydi;
   • Optimization: Kod tuzilmasini tahlil qilib, bo'sh shartlarni o'chiradi va kichik funksiyalarni inline qiladi;
   • Obfuscation (Kodni chalkashtirish): Klass va metodlarning uzun nomlarini qisqa tushunarsiz harflarga (a, b, c) almashtirib, kodni o'g'irlashdan himoyalaydi.
3. build.gradle sozlamalari:
   • minifyEnabled true: R8 optimallashtirishini yoqish;
   • shrinkResources true: Resurslarni siqish (faqat minifyEnabled true bilan ishlaydi).
4. Hosil bo'ladigan natija:
   • APK hajmi 30–50% gacha qisqaradi, ilova tezroq yuklanadi va telefonning RAM xotirasi tejaladi.

---

Mustaqil bajarish uchun amaliy topshiriqlar

Quyidagi 10 ta amaliy vazifani diqqat bilan o'rganing va ularni Android Studio muhitida hamda daftaringizda bajaring:

1-topshiriq oson

Nima uchun ilovani Google Play'ga yuklashdan oldin albatta optimallashtirish kerak? 40 MB hajmdagi ilova bilan 15 MB hajmdagi ilova o'rtasida foydalanuvchi uchun qanday farq bor?

2-topshiriq oson

ProGuard bilan R8 o'rtasidagi asosiy texnik farqni tushuntiring. Nima uchun Google zamonaviy Android Studio versiyalarida aynan R8 dan foydalanadi?

3-topshiriq oson

Code Shrinking (Tree Shaking) mexanizmini tushuntiring. Nima uchun katta kutubxona ulanganida uning barcha kodlari APK ga kirmaydi?

4-topshiriq o'rta

Obfuscation (kodni chalkashtirish) qanday ishlaydi? Agar dasturchi yozgan class BankAccountManager klassi obfuskatsiya qilinsa, u qanday ko'rinishga keladi? Bu qanday xavfsizlik afzalligini beradi?

5-topshiriq o'rta

shrinkResources true parametri nima vazifani bajaradi va u nega albatta minifyEnabled true bilan birga ishlatilishi shart?

6-topshiriq o'rta

Nima uchun minifyEnabled true sozlamasi dasturchi kod yozayotgan paytda (Debug rejimida) yoqilmaydi? Debug da minifikatsiyani yoqish qanday 2 ta jiddiy noqulaylikni keltirib chiqaradi?

7-topshiriq qiyin

app/build.gradle faylining buildTypes blokidagi release qismini to'liq yozing:

• Unda kodni siqish va obfuskatsiya yoqilgan bo'lsin;
• Ishlatilmagan resurslar siqilsin;
• Standart proguard-android-optimize.txt va proguard-rules.pro fayllari biriktirilsin.

8-topshiriq qiyin

Android Studio'ning APK Analyzer (Build $\to$ Analyze APK) vositasining vazifasini tushuntiring. U orqali tayyor APK ichidagi classes.dex, resources.arsc va res/ papkalari hajmini qanday tekshirish mumkin?

9-topshiriq qiyin

Inlining (funksiyalarni inline qilish) optimallashtirish jarayonida qanday amalga oshadi? Bo'sh shartlar (if (false)) nima uchun kompilyatsiyadan so'ng o'chirib tashlanadi?

10-topshiriq bonus

Android Studio'da mavjud loyihangiz uchun ikkita APK yig'ing:

1. minifyEnabled false qilib Debug APK yig'ing va uning hajmini qayd eting;
2. minifyEnabled true va shrinkResources true qilib Release APK yig'ing va uning hajmini qayd eting;
3. APK Analyzer orqali ikkala fayl hajmini taqqoslang va necha foiz hajm tejalganini hisoblab yozing.